10 blokken

Nederlands groep 3

Het hele schooljaar op een rij. Elk blok duurt ongeveer vier weken.

  1. 1

    Klanken en letters

    Nu

    De kinderen koppelen klanken aan letters en voegen klanken samen tot korte woorden (mkm), zoals m-aa-n.

    De les in 6 stappen
    1. Lesdoel Ik kan klanken samenvoegen tot een woord, zoals m-aa-n wordt maan.
    2. Voorkennis ophalen Laat letterkaartjes m, aa en n zien en vraag: welke klanken horen hierbij?
    3. Voordoen Wijs de kaartjes één voor één aan: 'mmm ... aa ... nnn'. Denk hardop: 'Nu plak ik ze aan elkaar: maan!' Doe het daarna met b-oo-m.
    4. Samen oefenen Speel Touwtrekken met 'Hakken en plakken'. Check: de kinderen schrijven het woord op hun wisbordje en houden het omhoog.
    5. Zelf oefenen Speel in tweetallen Paren zoeken met 'Grote en kleine letters' en leg daarna met letterkaartjes drie woorden van drie klanken.
    6. Terugblik Terug naar het doel: hak samen het woord 'kip' en plak het weer. Exit-vraag: welk woord is z-o-n?

    Zonder scherm: Leg letterkaartjes neer en laat kinderen met drie kaartjes een woord leggen.

  2. 2

    Korte en lange klanken

    De kinderen horen en lezen het verschil tussen korte klanken (a, e, o) en lange klanken (aa, ee, oo).

    De les in 6 stappen
    1. Lesdoel Ik kan het verschil horen tussen een korte klank en een lange klank.
    2. Voorkennis ophalen Zeg 'man' en 'maan' en vraag: wat is het verschil?
    3. Voordoen Denk hardop: 'Bij man is de a kort, die schrijf ik met één a. Bij maan duurt de klank langer, die schrijf ik met twee a's.' Laat ook 'pen' en 'been' horen.
    4. Samen oefenen Speel Sorteren met 'Korte of lange klank?'. Check: handen dicht bij elkaar voor kort, ver uit elkaar voor lang.
    5. Zelf oefenen Speel in tweetallen Woordzoeker met 'Korte of lange klank?' en schrijf daarna twee korte en twee lange woorden in je schrift.
    6. Terugblik Terug naar het doel: noem 'boot' en 'pot' en laat de klas kort of lang aangeven. Exit-vraag: hoe schrijf je de klank in 'vuur'?

    Zonder scherm: Zeg 'man' en 'maan' en laat kinderen een kort of een lang gebaar maken.

  3. 3

    Eerste zinnetjes

    De kinderen lezen korte zinnetjes en beantwoorden een vraag. Ze controleren of de zin kan kloppen.

    De les in 6 stappen
    1. Lesdoel Ik kan een kort zinnetje lezen en zeggen waar het over gaat.
    2. Voorkennis ophalen Vraag: welke woorden kun je al lezen? Schrijf er een paar op het bord.
    3. Voordoen Lees langzaam 'Sem zit in de boot.' Denk hardop: 'De vraag is: waar zit Sem? Ik kijk terug in de zin: in de boot.' Lees daarna 'Een koe kan vliegen' en zeg: 'Dat kan niet, dat klopt niet.'
    4. Samen oefenen Speel Touwtrekken met 'Lees het zinnetje': de teams lezen samen voor en kiezen. Check: vingers voor antwoord 1 tot 4.
    5. Zelf oefenen Duolezen: lees om de beurt een zinnetje voor aan je buur. Speel daarna Klopt het? met 'Klopt de zin?' op de tablet.
    6. Terugblik Terug naar het doel: lees samen een nieuw zinnetje en stel één vraag. Exit-vraag: wat heeft Kim in de zin 'Kim heeft een vis'?

    Zonder scherm: Duolezen: om de beurt een zinnetje voorlezen aan je buur.

  4. 4

    Sinterklaas en rijm

    De kinderen lezen woorden rond Sinterklaas en kerst en zoeken rijmwoorden voor een versje.

    De les in 6 stappen
    1. Lesdoel Ik kan woorden van Sinterklaas lezen en een rijmwoord bedenken.
    2. Voorkennis ophalen Vraag: welke woorden horen bij Sinterklaas? Schrijf er drie op het bord.
    3. Voordoen Schrijf 'boom' op het bord en denk hardop: 'Wat klinkt aan het eind ook als oom? Droom! Boom en droom rijmen.' Schrijf het rijmwoord eronder.
    4. Samen oefenen Speel Paren zoeken met 'Rijmwoorden'. Check: de kinderen zeggen het rijmpaar samen hardop.
    5. Zelf oefenen Speel in tweetallen Sorteren met 'Sinterklaas of kerst?' en schrijf daarna samen één rijmregel voor een versje.
    6. Terugblik Terug naar het doel: lees de rijmregels voor. Exit-vraag: wat rijmt op 'zee'?

    Zonder scherm: Schrijf samen een rijmpje op het bord en laat de kinderen het laatste woord invullen.

  5. 5

    Tweetekenklanken

    De kinderen lezen en schrijven woorden met oe, eu, ui, ie, ei, ij, au en ou.

    De les in 6 stappen
    1. Lesdoel Ik kan woorden met oe, eu, ui, ie, ei, ij, au en ou lezen.
    2. Voorkennis ophalen Schrijf 'o' en 'e' los op het bord en vraag: wat hoor je als je ze samen schrijft als oe?
    3. Voordoen Schrijf 'huis' en denk hardop: 'Ik zie u en i naast elkaar. Samen maken ze één klank: ui. h-ui-s, huis.' Doe het ook met 'fiets'.
    4. Samen oefenen Speel Sorteren met 'Oe, eu, ui of ie?'. Check: de kinderen schrijven de klank op hun wisbordje.
    5. Zelf oefenen Speel in tweetallen Sorteren met 'Ei of ij?' of 'Au of ou?' en schrijf daarna drie woorden met ui in je schrift.
    6. Terugblik Terug naar het doel: lees samen 'neus, boek, tuin, vier'. Exit-vraag: welke klank hoor je in 'deur'?

    Zonder scherm: Klankenjacht: zoek in de klas dingen met een ui of een oe.

  6. 6

    Langere woorden

    De kinderen lezen langere woorden door ze in klankgroepen te hakken, zoals ta-fel en o-li-fant.

    De les in 6 stappen
    1. Lesdoel Ik kan een lang woord in klankgroepen hakken, zoals ta-fel.
    2. Voorkennis ophalen Klap 'ta-fel' en vraag: hoeveel stukjes hoor je?
    3. Voordoen Schrijf 'olifant' en denk hardop: 'Ik zet een streepje waar ik klap: o-li-fant. Nu lees ik elk stukje en plak ik ze aan elkaar.'
    4. Samen oefenen Speel Touwtrekken met 'Woorden in klankgroepen': welke manier van hakken is goed? Check: duim omhoog bij ta-fel, omlaag bij taf-el.
    5. Zelf oefenen Speel in tweetallen Paren zoeken met 'Woorden in klankgroepen' en hak daarna vijf woorden uit je leesboek.
    6. Terugblik Terug naar het doel: hak samen 'potlood'. Exit-vraag: hoe hak je 'kikker'?

    Zonder scherm: Spring bij elke klankgroep een stap vooruit.

  7. 7

    Zinnen maken

    De kinderen zetten woorden in de goede volgorde en sluiten een zin af met een punt of vraagteken.

    De les in 6 stappen
    1. Lesdoel Ik kan woorden in de goede volgorde zetten en een zin afmaken met een punt of vraagteken.
    2. Voorkennis ophalen Vraag: hoe begint een zin, en wat staat er aan het eind?
    3. Voordoen Schrijf 'kat / de / slaapt' op het bord. Denk hardop: 'Wie doet iets? De kat. Wat doet hij? Slaapt. Dus: De kat slaapt. Met een hoofdletter en een punt.' Laat ook 'Waar woon jij?' zien met een vraagteken.
    4. Samen oefenen Speel Touwtrekken met 'Zet de zin op volgorde'. Check: lees de goede zin samen hardop voor.
    5. Zelf oefenen Speel in tweetallen Sorteren met 'Punt of vraagteken?' en schrijf daarna één zin en één vraag in je schrift.
    6. Terugblik Terug naar het doel: laat kinderen met woordkaartjes in de goede volgorde gaan staan. Exit-vraag: wat zet je achter 'Hoe laat is het'?

    Zonder scherm: Woordkaartjes: elk kind houdt een woord vast, samen gaan ze in de goede volgorde staan.

  8. 8

    Woorden in groepen

    De kinderen leren tegenstellingen, beroepen, hij- en zij-woorden en verzamelwoorden.

    De les in 6 stappen
    1. Lesdoel Ik ken tegenstellingen, beroepen en woorden die bij elkaar horen.
    2. Voorkennis ophalen Vraag: wat wil jij later worden? Wat doet iemand met dat beroep?
    3. Voordoen Zeg: 'Iemand die brood bakt, is een bakker.' Laat daarna 'groot' zien en denk hardop: 'Het tegenovergestelde is klein.'
    4. Samen oefenen Speel Paren zoeken met 'Wie doet dat?'. Check: beeld het beroep samen uit.
    5. Zelf oefenen Speel in tweetallen Touwtrekken met 'Tegenstellingen' of 'Hij en zij' en Sorteren met 'Bij welk verzamelwoord hoort het?'.
    6. Terugblik Terug naar het doel: noem een beroep en laat de klas zeggen wat die doet. Exit-vraag: wat is de vrouwelijke vorm van koning?

    Zonder scherm: Beroepen raden: een kind beeldt een beroep uit, de klas raadt.

  9. 9

    Sprookjesfiguren

    De kinderen herkennen sprookjes en bespreken wie de held is en wie de tegenspeler.

    De les in 6 stappen
    1. Lesdoel Ik herken in een sprookje wie de held is en wie de tegenspeler.
    2. Voorkennis ophalen Vraag: wie is de held in Roodkapje? En wie is gemeen?
    3. Voordoen Vertel kort Assepoester en denk hardop: 'Assepoester is de held. De stiefzussen werken haar tegen, dat zijn de tegenspelers. De goede fee helpt haar.'
    4. Samen oefenen Speel Sorteren met 'Held of tegenspeler?'. Check: armen omhoog bij een held of helper, armen over elkaar bij een tegenspeler.
    5. Zelf oefenen Speel in tweetallen Paren zoeken met 'Welk sprookje is het?' en vertel elkaar welk sprookje jij het mooist vindt en waarom.
    6. Terugblik Terug naar het doel: noem drie personages en laat de klas ze indelen. Exit-vraag: wie helpt Sneeuwwitje?

    Zonder scherm: Laat kinderen hun lievelingssprookje kiezen en vertellen waarom.

  10. 10

    Praten en spelen met taal

    De kinderen oefenen beleefd vragen, letten op lichaamstaal en spelen met klankwoorden.

    De les in 6 stappen
    1. Lesdoel Ik kan beleefd iets vragen en ik speel met klankwoorden.
    2. Voorkennis ophalen Vraag: wat zeg je als je de gum van je buurman wilt lenen?
    3. Voordoen Speel voor: 'Gum!' en daarna 'Mag ik je gum even lenen?'. Denk hardop: 'De tweede vraag is vriendelijk, dan helpt de ander je graag.' Zeg daarna 'boem' en 'tiktak': 'Die woorden klinken als het geluid.'
    4. Samen oefenen Speel Touwtrekken met 'Hoe vraag je het beleefd?'. Check: lees het beleefde antwoord samen met een vriendelijke stem.
    5. Zelf oefenen Speel in tweetallen Paren zoeken met 'Klankwoorden' en 'Wat zeg je zonder woorden?' en maak daarna samen een klankverhaal.
    6. Terugblik Terug naar het doel: laat drie kinderen een beleefde vraag stellen. Exit-vraag: welk klankwoord hoort bij een bel?

    Zonder scherm: Maak samen een klankverhaal: de leraar vertelt, de klas maakt de geluiden.