Deze week
5 blokken

Burgerschap groep 5

Het hele schooljaar op een rij. Elk blok duurt ongeveer acht weken.

  1. 1

    Vrijheid en gelijkwaardigheid

    Nu

    De kinderen maken kennis met de basiswaarden vrijheid, gelijkwaardigheid, solidariteit en verdraagzaamheid.

    20A
    De les in 6 stappen
    1. Lesdoel Ik ken de basiswaarden vrijheid, gelijkwaardigheid, solidariteit en verdraagzaamheid.
    2. Voorkennis ophalen Vraag: wat betekent 'vrij zijn' voor jou?
    3. Voordoen Schrijf de vier waarden op het bord. Denk hardop bij een voorbeeld: 'Geld inzamelen na een ramp: je komt op voor mensen die het moeilijk hebben. Dat is solidariteit.'
    4. Samen oefenen Speel Sorteren met 'Vrijheid, gelijkwaardigheid, solidariteit en verdraagzaamheid'. Check: bij welke waarde hoort 'zelf je geloof kiezen'? Steek 1 tot 4 vingers op.
    5. Zelf oefenen Speel in groepjes een voorbeeld van een waarde uit; de klas raadt welke het is.
    6. Terugblik Herhaal het doel. Exit: schrijf bij elke waarde één voorbeeld uit je eigen leven.

    Zonder scherm: Laat groepjes een voorbeeld van elke basiswaarde uit hun eigen leven uitspelen.

  2. 2

    Kinderrechten

    Rond 20 november ontdekken de kinderen hoe kinderrechten hen beschermen, hier en in de rest van de wereld.

    20A
    De les in 6 stappen
    1. Lesdoel Ik weet hoe kinderrechten kinderen beschermen.
    2. Voorkennis ophalen Vraag: welke kinderrechten ken je nog?
    3. Voordoen Vertel: 'De kinderrechten zijn afspraken van de Verenigde Naties. Ze gelden voor alle kinderen, ook voor kinderen in andere landen. Zoals het recht op bescherming tegen geweld.'
    4. Samen oefenen Speel Klopt het? met 'Kinderrechten'. Check: gelden kinderrechten alleen voor kinderen in Nederland? Duim omhoog of omlaag.
    5. Zelf oefenen Maak in groepjes een poster met de kinderrechten die jullie het belangrijkst vinden en een voorbeeld erbij.
    6. Terugblik Herhaal het doel. Exit: noem een kinderrecht en vertel hoe het jou beschermt.

    Zonder scherm: Maak een klassenposter met de tien belangrijkste kinderrechten.

  3. 3

    Omgaan met verschillen

    De kinderen herkennen vooroordelen en uitsluiting en bedenken hoe je iedereen gelijkwaardig behandelt.

    20B
    De les in 6 stappen
    1. Lesdoel Ik herken vooroordelen en uitsluiting.
    2. Voorkennis ophalen Vraag: wanneer voelde jij je ooit buitengesloten? Wat hielp toen?
    3. Voordoen Denk hardop: 'Iemand zegt: meisjes kunnen niet voetballen. Dat is een vooroordeel: een oordeel over een hele groep, en het klopt niet.'
    4. Samen oefenen Speel Klopt het? met 'Klopt het? Omgaan met verschillen'. Check: is discriminatie in Nederland verboden? Duim omhoog of omlaag.
    5. Zelf oefenen Bedenk in tweetallen wat je kunt doen als iemand wordt buitengesloten en schrijf twee ideeën op.
    6. Terugblik Herhaal het doel. Exit: wat is een vooroordeel? Leg het uit in één zin.

    Zonder scherm: Bespreek: wanneer voelde jij je ooit buitengesloten, en wat hielp toen?

  4. 4

    De gemeente

    De kinderen ontdekken wat de gemeente doet en hoe je samen beslist in de klas en in de buurt.

    21A21B
    De les in 6 stappen
    1. Lesdoel Ik weet wat de gemeente voor ons regelt.
    2. Voorkennis ophalen Vraag: wie zorgt ervoor dat je afval wordt opgehaald en dat er een speeltuin is?
    3. Voordoen Vertel: 'Dat doet de gemeente. Het leger en de snelwegen regelt het Rijk, de landelijke overheid.'
    4. Samen oefenen Speel Sorteren met 'Wie regelt dat? Gemeente of Rijk' en daarna Quizbord met 'Samen beslissen'. Check: wie regelt een paspoort aanvragen?
    5. Zelf oefenen Schrijf in groepjes een korte brief aan de gemeente met een idee voor de buurt.
    6. Terugblik Herhaal het doel. Exit: noem twee taken van de gemeente.

    Zonder scherm: Laat de klas een brief schrijven aan de gemeente met een idee voor de buurt.

  5. 5

    Bijdragen

    De kinderen leren wat vrijwilligers doen en bedenken zelf een actie voor de buurt of de aarde.

    21B
    De les in 6 stappen
    1. Lesdoel Ik weet hoe vrijwilligers en ik kunnen bijdragen aan de samenleving.
    2. Voorkennis ophalen Vraag: ken jij iemand die vrijwilliger is, bijvoorbeeld bij de sportclub?
    3. Voordoen Vertel: 'Een vrijwilliger werkt zonder salaris om anderen te helpen, zoals een voetbaltrainer. Ook kinderen kunnen bijdragen, bijvoorbeeld met een opruimactie.'
    4. Samen oefenen Speel Klopt het? met 'Klopt het? Vrijwilligers en goede doelen'. Check: is vrijwilligerswerk verplicht? Duim omlaag.
    5. Zelf oefenen Bedenk in groepjes een kleine actie voor de buurt of de aarde en gebruik 'Duurzaam of niet?' voor ideeën.
    6. Terugblik Herhaal het doel. Exit: vertel welke actie jullie kiezen en wie ermee geholpen is.

    Zonder scherm: Nodig een vrijwilliger uit de buurt uit om over zijn of haar werk te vertellen.