Deze week
5 blokken

Burgerschap groep 8

Het hele schooljaar op een rij. Elk blok duurt ongeveer acht weken.

  1. 1

    De democratische rechtsstaat

    Nu

    De kinderen herhalen de basiswaarden en redeneren over situaties waarin vrijheid en gelijkwaardigheid botsen.

    20A
    De les in 6 stappen
    1. Lesdoel Ik kan redeneren over basiswaarden die met elkaar botsen.
    2. Voorkennis ophalen Vraag: welke basiswaarden ken je? Geef bij elk een voorbeeld.
    3. Voordoen Denk hardop bij een stelling: 'Iedereen mag zeggen wat hij wil. Vrijheid is belangrijk, maar gelijkwaardigheid ook. Mag je dan iemand beledigen? Ik vind van niet, omdat …'
    4. Samen oefenen Speel Paren zoeken met 'Begrippen bij burgerschap' en Sorteren met de basiswaarden. Check: wat betekent gelijkwaardigheid? Schrijf het op.
    5. Zelf oefenen Voer in tweetallen een dialoog over een stelling: vat eerst samen wat de ander zei voordat je reageert.
    6. Terugblik Herhaal het doel. Exit: schrijf op welke waarde jij in de stelling het zwaarst vond wegen, en waarom.

    Zonder scherm: Voer een dialoog over een stelling, waarbij iedereen eerst samenvat wat de ander zei.

  2. 2

    Grondwet en mensenrechten

    De kinderen leren welke rechten in de Grondwet staan en hoe die de democratie beschermen.

    20A
    De les in 6 stappen
    1. Lesdoel Ik weet welke rechten in de Grondwet staan en waarom ze belangrijk zijn.
    2. Voorkennis ophalen Vraag: welke rechten heb jij in Nederland?
    3. Voordoen Vertel: 'In de Grondwet staan onder andere gelijke behandeling, vrijheid van godsdienst, vrijheid van meningsuiting en het briefgeheim. Ook de regering moet zich eraan houden.'
    4. Samen oefenen Speel Klopt het? met 'Klopt het? Grondwet en mensenrechten' en 'Klopt het? Nederland en de democratie'. Check: geldt de Grondwet ook voor de regering?
    5. Zelf oefenen Schrijf in groepjes een klassengrondwet met vijf artikelen.
    6. Terugblik Herhaal het doel. Exit: vergelijk één artikel van jullie klassengrondwet met de echte Grondwet.

    Zonder scherm: Laat de klas een eigen 'klassengrondwet' met vijf artikelen schrijven.

  3. 3

    Diversiteit en gelijke behandeling

    De kinderen verkennen hun eigen identiteit en praten over gelijke behandeling van iedereen, ongeacht afkomst, geloof of geslacht.

    20B
    De les in 6 stappen
    1. Lesdoel Ik begrijp waarom iedereen gelijk behandeld moet worden.
    2. Voorkennis ophalen Vraag: wat maakt jou tot wie je bent?
    3. Voordoen Teken een identiteitscirkel op het bord: 'Ik ben leraar, ik sport graag, ik spreek twee talen. Iedereen heeft zo'n cirkel, en iedereen verdient dezelfde behandeling.'
    4. Samen oefenen Speel Klopt het? met 'Klopt het? Omgaan met verschillen'. Check: duim omhoog of omlaag bij 'Grappen over iemands afkomst zijn nooit kwetsend'.
    5. Zelf oefenen Maak een eigen identiteitscirkel en vergelijk hem met die van een klasgenoot.
    6. Terugblik Herhaal het doel. Exit: noem één reden waarom gelijke behandeling belangrijk is.

    Zonder scherm: Laat elk kind een 'identiteitscirkel' maken: wat hoort allemaal bij mij?

  4. 4

    Invloed uitoefenen

    De kinderen leren hoe je invloed hebt via inspraak, verkiezingen en vertegenwoordiging, in de gemeente en in het land.

    21A
    De les in 6 stappen
    1. Lesdoel Ik weet hoe je invloed kunt hebben in de gemeente en in het land.
    2. Voorkennis ophalen Vraag: als je iets wilt veranderen in de buurt, bij wie kun je dan terecht?
    3. Voordoen Vertel: 'De inwoners kiezen de gemeenteraad. De burgemeester is voorzitter van de gemeenteraad. Je kunt ook meepraten via inspraak, bijvoorbeeld een brief of een bijeenkomst.'
    4. Samen oefenen Speel Quizbord met 'Democratie in Nederland' en Sorteren met 'Wie regelt dat? Gemeente of Rijk'. Check: wie kiezen de gemeenteraad?
    5. Zelf oefenen Bereid in groepjes vragen voor aan een raadslid of voor een bezoek aan het gemeentehuis.
    6. Terugblik Herhaal het doel. Exit: noem twee manieren om invloed uit te oefenen.

    Zonder scherm: Bezoek het gemeentehuis of nodig een raadslid uit voor een vragenuur.

  5. 5

    Bijdragen nu en later

    De kinderen denken na over hun rol in de samenleving, nu en straks op de middelbare school.

    21B
    De les in 6 stappen
    1. Lesdoel Ik kan bedenken hoe ik nu en later bijdraag aan de samenleving.
    2. Voorkennis ophalen Vraag: wat wil jij later betekenen voor anderen?
    3. Voordoen Vertel over een maatschappelijke stage of vrijwilligerswerk: 'Op de middelbare school kun je ook iets doen voor een ander, en dat kan nu al, bijvoorbeeld als hulp bij de sportclub.'
    4. Samen oefenen Speel Klopt het? met 'Klopt het? Vrijwilligers en goede doelen' en Sorteren met 'Recht of plicht?'. Check: wat is mantelzorg? Leg het uit aan je buur.
    5. Zelf oefenen Werk een eigen idee uit waarmee je de buurt of de wereld een beetje beter maakt.
    6. Terugblik Herhaal het doel. Exit: presenteer je idee in drie zinnen aan je groepje.

    Zonder scherm: Laat kinderen een eigen idee uitwerken waarmee ze de buurt of de wereld een beetje beter maken.