5 blokken

Digitale geletterdheid groep 8

Het hele schooljaar op een rij. Elk blok duurt ongeveer acht weken.

  1. 1

    Privacy en veiligheid

    Nu

    De kinderen beschermen hun gegevens met sterke wachtwoorden en wegen af wat ze wel en niet delen.

    De les in 6 stappen
    1. Lesdoel Ik kan mijn gegevens beschermen en afwegen wat ik deel.
    2. Voorkennis ophalen Vraag: welke apps vragen om je gegevens of je locatie?
    3. Voordoen Denk hardop bij een dilemma: 'Een spel vraagt toegang tot mijn contacten. Heeft het spel dat nodig? Nee. Dan geef ik geen toegang.'
    4. Samen oefenen Speel Sorteren met 'Persoonsgegeven of niet?' en 'Sterk of zwak wachtwoord?' en Klopt het? met 'Klopt het? Veilig online'. Check: wat is phishing?
    5. Zelf oefenen Bespreek in tweetallen twee dilemma's en schrijf jullie keuze met een reden op.
    6. Terugblik Herhaal het doel. Exit: noem drie manieren om je gegevens te beschermen.

    Zonder scherm: Bespreek een dilemma: een app vraagt toegang tot je contacten. Wat doe je?

  2. 2

    Nepnieuws en AI

    De kinderen herkennen door AI gemaakte beelden en teksten en gaan verantwoord met AI om.

    De les in 6 stappen
    1. Lesdoel Ik herken door AI gemaakte beelden en ga verantwoord om met AI.
    2. Voorkennis ophalen Vraag: kun je altijd zien of een foto echt is?
    3. Voordoen Vertel: 'Met AI kun je foto's maken van dingen die nooit gebeurd zijn. Ik kijk naar rare details en zoek of het ook ergens anders staat.'
    4. Samen oefenen Speel Klopt het? met 'Klopt het? Nepnieuws' en 'AI verkennen'. Check: leer je evenveel als AI je huiswerk maakt?
    5. Zelf oefenen Stel in groepjes afspraken op voor verantwoord AI-gebruik bij huiswerk.
    6. Terugblik Herhaal het doel. Exit: vergelijk de afspraken van de groepjes en kies er samen drie.

    Zonder scherm: Laat kinderen afspraken opstellen voor verantwoord AI-gebruik bij huiswerk.

  3. 3

    Zelf een programma ontwerpen

    De kinderen ontwerpen en programmeren een eigen klein programma met variabelen, herhaling en als-dan.

    De les in 6 stappen
    1. Lesdoel Ik kan zelf een klein programma ontwerpen met variabelen, herhaling en als-dan.
    2. Voorkennis ophalen Vraag: welke programmeerbegrippen ken je al?
    3. Voordoen Doe voor: 'Ik maak een quiz. Variabele score begint op 0. Als het antwoord goed is, dan score + 1. Herhaal voor 5 vragen. Aan het eind laat ik de score zien.'
    4. Samen oefenen Speel Ballonnen knallen met 'Wat doet deze code?' en Paren zoeken met 'Begrippen bij programmeren'. Check: wat is een oneindige lus?
    5. Zelf oefenen Programmeer in tweetallen een quizje dat een score bijhoudt.
    6. Terugblik Herhaal het doel. Exit: laat een ander tweetal je quiz spelen en vraag om feedback.

    Zonder scherm: Laat tweetallen een quizje programmeren dat een score bijhoudt.

  4. 4

    Digitale wereld en samenleving

    De kinderen redeneren over kansen en risico's van technologie voor mensen en de samenleving.

    De les in 6 stappen
    1. Lesdoel Ik kan redeneren over kansen en risico's van technologie.
    2. Voorkennis ophalen Vraag: wat zou er veranderen als er een week geen internet was?
    3. Voordoen Denk hardop: 'Door internet kan ik met mensen ver weg praten: een kans. Maar niet iedereen kan goed met computers omgaan: een risico dat sommige mensen niet mee kunnen doen.'
    4. Samen oefenen Speel Klopt het? met 'Klopt het? Digitale wereld en samenleving' en 'Klopt het? Reclame en influencers'. Check: heeft technologie alleen voordelen?
    5. Zelf oefenen Houd een klassendebat over de stelling 'Een telefoon hoort niet op de basisschool' en bereid argumenten voor in tweetallen.
    6. Terugblik Herhaal het doel. Exit: noem één kans en één risico van digitale technologie.

    Zonder scherm: Houd een klassendebat: 'Een telefoon hoort niet op de basisschool.'

  5. 5

    Ons digitale eindproduct

    De kinderen maken een digitaal product over hun basisschooltijd en gaan daarbij respectvol om met beelden van anderen.

    De les in 6 stappen
    1. Lesdoel Ik kan een digitaal product maken en ga respectvol om met beelden van anderen.
    2. Voorkennis ophalen Vraag: wat wil je onthouden van je basisschooltijd?
    3. Voordoen Doe voor: 'Ik wil een foto van een klasgenoot gebruiken. Eerst vraag ik toestemming. Dan kies ik een programma, maak een plan en zet het werk in een map met een duidelijke naam.'
    4. Samen oefenen Speel Quizbord met 'Digitaal iets maken' en Sorteren met 'Aardig online?'. Check: wat doe je voordat je een foto van een ander gebruikt?
    5. Zelf oefenen Maak in groepjes een pagina voor het digitale jaarboek.
    6. Terugblik Herhaal het doel. Exit: presenteer je pagina en vertel hoe je toestemming hebt gevraagd.

    Zonder scherm: Maak samen een digitaal jaarboek en vraag toestemming voor elke foto.