5 blokken
Mens en natuur groep 6
Het hele schooljaar op een rij. Elk blok duurt ongeveer acht weken.
- 1
Wie eet wie?
NuDe kinderen tekenen voedselketens in het bos en de sloot en leggen uit wat er gebeurt als één schakel verdwijnt.
De les in 6 stappen
- Lesdoel Ik kan een voedselketen maken en uitleggen.
- Voorkennis ophalen Vraag: wat eet een konijn? En wie eet het konijn?
- Voordoen Schrijf op het bord: gras → konijn → vos. Denk hardop: de pijl wijst naar wie eet, het gras is de producent en staat altijd vooraan.
- Samen oefenen Speel Touwtrekken met 'Wie eet wie?'. Check: laat de kinderen op een wisbordje een eigen keten van drie schakels schrijven.
- Zelf oefenen In tweetallen spelen de kinderen Sorteren met 'Planteneters, vleeseters en alleseters' en tekenen een voedselketen in de sloot.
- Terugblik Vraag: wat gebeurt er met de vossen als de konijnen verdwijnen? Kijk terug naar het doel.
- Wie eet wie?Vier op een rijOnthul de plaatTouwtrekkenLive klasquizBallonnen knallen+4
- Planteneters, vleeseters en allesetersWat hoort er niet bij?Mollen meppenVier op een rijOnthul de plaatLetterhusselaar+9
- Bos, sloot of zee?Wat hoort er niet bij?Vier op een rijOnthul de plaatLetterhusselaarTouwtrekken+8
Zonder scherm: Pluis een braakbal uit en zoek uit welke muizen de uil heeft gegeten.
- 2
Stroom en schakelingen
De kinderen bouwen een stroomkring, onderzoeken welke stoffen stroom geleiden en leren over energiebronnen.
De les in 6 stappen
- Lesdoel Ik kan een stroomkring maken en weet welke stoffen stroom geleiden.
- Voorkennis ophalen Vraag: waarom brandt een zaklamp pas als je op het knopje drukt?
- Voordoen Bouw een stroomkring en denk hardop: de stroom gaat van de batterij door het draadje naar het lampje en weer terug. Haal ik één draadje los, dan is de kring open en gaat het lampje uit.
- Samen oefenen Speel Sorteren met 'Geleidt het stroom?'. Laat de kinderen eerst voorspellen, test daarna twee voorwerpen echt in de stroomkring.
- Zelf oefenen In groepjes bouwen de kinderen zelf een stroomkring en testen voorwerpen. Daarna spelen ze Sorteren met 'Duurzame en fossiele energie'.
- Terugblik Vraag: waarom zit er plastic om een snoer? Lees het doel voor.
- Geleidt het stroom?Vier op een rijOnthul de plaatTouwtrekkenLive klasquizKlopt het?+5
- Duurzame en fossiele energieMollen meppenOnthul de plaatLetterhusselaarTouwtrekkenLive klasquiz+7
Zonder scherm: Bouw met een batterij, draadjes en een lampje een stroomkring en test voorwerpen uit de klas.
- 3
Dag, nacht en seizoenen
De kinderen verklaren dag en nacht, de seizoenen en eb en vloed met de bewegingen van aarde, zon en maan.
De les in 6 stappen
- Lesdoel Ik kan uitleggen waardoor het dag en nacht wordt.
- Voorkennis ophalen Vraag: waar staat de zon 's ochtends en waar 's avonds?
- Voordoen Draai een wereldbol langzaam voor een lamp en zeg hardop: de kant naar de lamp heeft dag, de andere kant nacht. De aarde draait in één dag één keer rond.
- Samen oefenen Speel Touwtrekken met 'Dag, nacht, seizoenen en getijden'. Check met vingers: één vinger is dag, twee is jaar, drie is maand.
- Zelf oefenen In tweetallen spelen de kinderen Touwtrekken met 'Het zonnestelsel' en doen met een zaklamp en een bal na hoe dag en nacht ontstaan.
- Terugblik Vraag: hoe lang duurt een rondje van de aarde om de zon? Kijk terug naar het doel.
- Dag, nacht, seizoenen en getijdenVier op een rijOnthul de plaatTouwtrekkenLive klasquizBallonnen knallen+4
- Het zonnestelselOp volgordeMollen meppenDoolhofVier op een rijOnthul de plaat+10
Zonder scherm: Speel met een lamp als zon en een wereldbol na hoe dag en nacht ontstaan.
- 4
Eerlijk testen
De kinderen doen een eigen onderzoek: een vraag, een voorspelling, een eerlijke test met één verandering en een conclusie.
De les in 6 stappen
- Lesdoel Ik kan een eerlijke test bedenken waarin ik maar één ding verander.
- Voorkennis ophalen Vraag: twee kinderen doen een wedstrijdje, maar de één mag eerder starten. Is dat eerlijk?
- Voordoen Denk hardop: ik wil weten welk papier het best een vliegtuigje maakt. Ik verander alleen het papier en houd het vouwen en gooien gelijk, anders weet ik niet wat het verschil maakt.
- Samen oefenen Speel Touwtrekken met 'Onderzoeken als een wetenschapper'. Check: laat de kinderen bij elke vraag eerst met hun buur overleggen.
- Zelf oefenen In groepjes doen de kinderen de vliegtuigjesproef en noteren de metingen in een tabel. Daarna spelen ze Sorteren met 'Feit of mening?'.
- Terugblik Vraag: wat hield jouw groep gelijk en wat veranderde je? Lees het doel voor.
- Onderzoeken als een wetenschapperVier op een rijOnthul de plaatTouwtrekkenLive klasquizQuizbord+2
- Feit of mening?Vier op een rijOnthul de plaatTouwtrekkenLive klasquizKlopt het?+5
Zonder scherm: Test welk papieren vliegtuigje het verst vliegt en verander steeds maar één ding.
- 5
Het weer meten
De kinderen meten het weer met instrumenten en volgen de kringloop van water.
De les in 6 stappen
- Lesdoel Ik kan het weer meten met instrumenten.
- Voorkennis ophalen Vraag: hoe weet de weerman of -vrouw hoe warm het wordt?
- Voordoen Lees hardop een thermometer af: de vloeistof staat bij de 12, dus het is 12 graden. Laat daarna een windvaan zien: de pijl wijst waar de wind vandaan komt.
- Samen oefenen Speel Paren zoeken met 'Het weer meten'. Check: laat de kinderen het instrument in de lucht uitbeelden.
- Zelf oefenen In groepjes houden de kinderen een week een weerstation bij. Ze spelen ook Klopt het? met 'De kringloop van water'.
- Terugblik Bekijk samen de metingen van de week en vraag wat opvalt. Kijk terug naar het doel.
- Het weer metenMollen meppenDoolhofTouwtrekkenLive klasquizKlopt het?+4
- De kringloop van waterOnthul de plaatTouwtrekkenLive klasquizKlopt het?Paren zoeken+4
Zonder scherm: Houd een week een weerstation bij op het schoolplein en zet de metingen in een grafiek.